7 misverstanden van werknemers over zzp’ers

door Bert-Jan Wiegeraad
Ze stoppen niets in ‘onze’ pensioenpot, ze hebben altijd vakantie, ze betalen geen belasting. Ja, sommige werknemers vertellen graag jaloersmakende verhalen over het lekkere leventje dat zzp’ers op ‘hun’ kosten leiden. Onze insider Bert-Jan Wiegeraad scheidt feiten van fabels in de meest hardnekkige broodjeaapverhalen over zzp’ers.
Dit artikel in het kort:

  • Er doen veel misverstanden de ronde over zzp’ers. Wat is waar en wat is een verzinsel?
  • Hebben zzp’er echt ‘altijd’ vakantie? Betalen ze echt geen cent belasting?
  • Insider Bert-Jan Wiegeraad zet de feiten op een rij.

1. Zzp'ers verdienen meer dan werknemers

Een fabel: gemiddeld verdienen zzp'ers juist mínder dan werknemers. Volgens het Centraal Planbureau ligt het modale jaarinkomen van werknemers op ca. 37.000 euro; het modale jaarinkomen van zzp'ers bedraagt ca. 23.100 euro. Bovendien hebben zzp’ers volgens het CBS een veel grotere kans om in de armoede te belanden.

2. Zzp’ers hebben altijd vakantie

Ze kunnen midden op de dag met de hond gaan wandelen, ’s middags eerder van kantoor weg omdat er ergens een kind opgehaald moet worden en na een zwaar weekend op maandagochtend slapen ze onbekommerd tot twaalf uur uit. Omdat ze baas over hun tijd zijn, lijkt het soms alsof zelfstandigen een relaxed leventje leiden. Schijn bedriegt. Zzp’ers zijn de gijzelaar van hun eigen vrijheid. Ze zijn net zo goed als hun laatste klus. En die móet af, ook al wordt het laat, ook al betekent dat een weekend doorwerken.

3. Zzp'ers bieden geen continuïteit

Continuïteit voor wie? Voor de werknemer of het bedrijf? Continuïteit voor het bedrijf betekent tegenwoordig: inspelen op snelle veranderingen. Nieuwe ontwikkelingen vragen om nieuwe kennis en vaardigheden. Het omscholen van werknemers zal vaak meer tijd en geld kosten dan het aantrekken van goed ontwikkelde zzp'ers. In dat opzicht zijn zzp'ers juist een middel om continuïteit te bewerkstelligen.

4. Zzp'ers hebben geen hart voor de zaak


Er zijn werknemers met een enorm verantwoordelijkheidsgevoel en een geweldige inzet. Maar er zijn er ook die de kantjes er vanaf lopen. ‘Hart hebben voor de zaak’ klinkt mooi maar werknemers worden in eerste instantie ingehuurd om een bepaalde taak naar beste kunnen uit te voeren. Net als zzp'ers. Juist omdat zzp'ers niet op de loonlijst staan, zullen zij zich veel meer concentreren op de specifieke taak die zij aannemen.

5. Zzp'ers maken geen deel uit van het bedrijf

Er wordt vaak gezegd dat werknemers het belangrijkste kapitaal zijn van een bedrijf. Dat klopt om meerdere redenen niet. Voor het kapitaal van een bedrijf kijk je naar de balans. Werknemers staan nergens op de balans. Ook zijn zij geen mede-eigenaar. Werknemers worden ingehuurd door het bedrijf. Net als zzp'ers. Zelfs voor het bepalen van de goodwill wordt het personeel zeer beperkt of helemaal niet meegerekend. Ook een werknemer kan immers volgende week ontslag nemen.

6. Zzp’ers betalen geen belasting

Een paar jaar geleden rekende het CBS uit dat vier op de tien zzp’ers geen inkomstenbelasting en geen premies voor volksverzekeringen zoals als AOW en het nabestaandenpensioen ANW betalen. Geen cent. En desondanks hebben ze wél recht op de dekking van deze staatspolissen. Afgezien van het feit dat het CBS elke individuele zzp’er meetelde – dus ook de zelfstandige die vijf uur per week aan een webshopje besteedt en getrouwd is met een goedverdienende belastingbetalende partner – valt er nog veel meer af te dingen op deze stelling. Tegenover de fiscale privileges staat het feit dat de zzp’er zichzelf moet verzekeren tegen ziekte, arbeidsongeschiktheid, inkomensterugval en al die andere dingen die een ondernemer kunnen overkomen.

7. Zzp'ers ondermijnen het pensioenstelsel

Inderdaad, zzp'ers dragen niet bij aan het pensioenstelsel maar zij profiteren er ook helemaal niet van. Per saldo is het effect van zzp'ers op het pensioenstelsel nul, nada, niets. Indien de pensioenen alleen overeind gehouden kunnen worden als er steeds meer mensen bijkomen, is er iets structureel mis met het stelsel. Niet met de zzp'ers die daar niet aan meedoen.

Vaak zien werknemers alleen een bepaalde kant van het zzp-bestaan. Ze zien wel de zzp'er die 150 euro per uur verdient maar niet al die duizenden kleine ondernemers die minder dan het sociale minimum verdienen. Zij zien wel de vrijheid maar niet de veel grotere onzekerheid. Zij zien wel de fiscale voordelen maar niet het ontbreken van bescherming en voorzieningen. Het gras in de tuin van de zzp'er lijkt in de ogen van veel werknemers groener. De werkelijkheid is dat zzp'ers daar veel harder voor moeten graven en harken en dat velen onder hen niet eens een tuin hebben.

Bert-Jan Wiegeraad

Bert-Jan Wiegeraad is financieel adviseur, programmeur en ontwikkelaar van het zzp-boekhoudpakket Acumulus. Daarnaast is hij auteur en columnist op het gebied van ondernemen en spiritualiteit. Onlangs schreef hij het boek Jouw onderneming, een ontdekkingsreis, een spiritueel handboekje voor ondernemers.

Volg Acumulus op: