Aantal ZZP’ers in de kunst gestegen ondanks lage vergoedingen

door onze redactie

Het aantal zelfstandig opererende mensen in de kunstsector is de afgelopen jaren flink toegenomen, maar de beweging heeft voor deze mensen op financieel gebied niet goed uitgepakt. Dit is de conclusie dat bureau Lahaut trok op basis van een onderzoek dat Stichting Economisch Onderzoek deed in opdracht van het ministerie van sociale zaken en werkgelegenheid. Uit het onderzoek bleek dat het uurloon van ZZP’ers in de kunst op een bijzonder laag niveau ligt.
Dit artikel in het kort:

  • Stichting Economisch Onderzoek heeft onlangs onderzoek gedaan naar vergoedingen voor zelfstandigen in de kunstsector;
  • Het uurloon voor zelfstandigen in de kunstsector ligt op een zeer laag niveau in vergelijking met andere sectoren;
  • Alleen uurlonen voor laaggeschoolde functies in de gezondheidszorg liggen lager;
  • De oorzaak van de lage vergoedingen in de kunstsector ligt voornamelijk in de beloningsstructuur en de arbeidsverhoudingen.

Aantal ZZP’ers in de kunst gestegen

De kunst- en cultuursector is een zeer veelzijdige branche waar veel beroepen onder vallen. Hierbij kan gedacht worden aan podiumkunsten en beeldende kunst maar ook aan het beheren van bibliotheken, musea en erfgoedinstellingen. Lang niet alle mensen binnen deze sector werken in loondienst. Het onderzoek wees uit dat het aantal ZZP’ers in de kunst- en cultuursector de laatste jaren behoorlijk aan het toenemen is. In 2010 waren er 38.500 ZZP’ers actief in deze branche. In 2017 is dit aantal aanmerkelijk gegroeid tot meer dan 59.000 zzp’ers. 

Uurtarief ZZP’ers kunst op laag niveau

De stap naar zelfstandigheid heeft voor veel zelfstandigen in de kunstsector niet goed uitgepakt. Het onderzoek wees uit dat veel mensen in loondienst meer verdienen dan de mensen die zelfstandig actief zijn in de branche. Daarnaast is er een aanmerkelijk verschil te zien met betrekking tot de uurtarieven als de kunstsector wordt vergeleken met andere sectoren. Alleen de tarieven in gezondheidszorg liggen lager, maar dit zijn dan wel de tarieven van de laagst opgeleide mensen in deze sector. 



De helft van de zelfstandige kunstenaars verdient netto 28 euro per uur of minder. Bijna 33% procent verdient zelfs minder dan 15 euro per uur. De gemiddelde ZZP’er in Nederland verdient netto 36 euro per uur en slechts 15% verdient minder dan 15 euro.

Uiteraard is er een groep ZZP’ers in de kunstsector die tarieven hebben die boven dit bedrag liggen, maar ook deze tarieven liggen ver onder de tarieven van andere sectoren.   

Oorzaken lage vergoedingen kunstsector 

De oorzaak van deze lage vergoedingen voor mensen in de kunstsector ligt voornamelijk in de beloningsstructuur en de arbeidsverhoudingen. De sector werkt vaak met een vast honorarium in plaats van een uurtarief. Dit honorarium is vaak niet in verhouding met het aantal uren dat in een project gestoken moet worden. Daarnaast is de sector in de laatste jaren hard geraakt door een forse afname van een aantal subsidies. Er is eenvoudigweg minder geld te besteden in de sector waardoor er weinig ruimte is voor positieverbetering.