Bedrijven hebben moeite om aan de DBA-wetgeving te voldoen

door onze redactie

Door de toepassing van het Toezichtsplan Arbeidsrelaties heeft de Belastingdienst veel meer inzichten gekregen over de manier waarop bedrijven tegen de wet DBA aankijken en hoe deze wet in de praktijk wordt nageleefd. Uit diverse bedrijfsbezoeken kwam naar voren dat veel bedrijven praktische problemen hebben om aan de DBA wetgeving te voldoen. De reden hiervoor zijn zeer divers en variëren van onwetendheid tot onkunde. Veel bedrijven voelen zich door het gebrek aan alternatieven bijna “verplicht” om overeenkomsten aan te gaan die niet volledig voldoen aan de wettelijke eisen.
Dit artikel in het kort:

  • Uit onderzoek van de Belastingdienst lijkt bij de meeste opdrachtgevers sprake van in meer of mindere mate onjuist handelen met betrekking tot de DBA wetgeving.
  • Veel samenwerkingsovereenkomsten lijken sterk op arbeidsovereenkomsten.  
  • Onwetendheid en onkunde zijn de voornaamste praktische problemen bij het voldoen aan de wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties 

Het Toezichtsplan Arbeidsrelaties dat op 1 juli 2018 gepubliceerd is, richtte zich voornamelijk op het uitvoeren van bedrijfsbezoeken bij diverse bedrijven, die zich als opdrachtgever voor zelfstandigen profileren. Uit het rapport dat op 6 maart 2019 is gepubliceerd, blijkt er nog veel mis te zijn op dit gebied. Meer dan de helft van de bezochte bedrijven voldeden niet op de juiste manier aan de wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties).

Werkwijze van inhuren van zelfstandigen

Tijdens de bedrijfsbezoeken van de Belastingdienst was de werkwijze van het inhuren van zelfstandigen het voornaamste gespreksonderwerp. De Fiscus probeert door het uitvoeren van dit soort bezoeken niet alleen de kwaadwillenden met betrekking tot schijnzelfstandigheid te handhaven, maar heeft ook als doel om een beeld te krijgen op welke manier de wet DBA in de praktijk toegepast wordt en waar de knelpunten hierbij liggen.

De meest voorkomende knelpunten zijn:


  • Duidelijke aanwezigheid van gezagsverhouding;
  • ZZP’ers verrichten dezelfde werkzaamheden als mensen in loondienst;
  • ZZP’ers voeren kernactiviteiten van een bedrijf uit;
  • Geen vervanging van ZZP’er mogelijk of wenselijk;
  • Duur arbeidsrelatie erg lang en heeft eigenschappen van fictieve dienstbetrekking;
  • Geen modelovereenkomst getekend.

Waarom veel bedrijven praktische problemen hebben om aan de DBA-wetgeving te voldoen

In het rapport waarin de Belastingdienst de eerste bevindingen heeft omschreven gedurende de bedrijfsbezoeken zijn een aantal conclusies te lezen over waarom veel bedrijven praktische problemen hebben om aan de DBA-wetgeving te voldoen. In de gesprekken kwam naar voren dat veel opdrachtgevers deze wet als complex en tijdrovend ervaren.

Daarnaast hebben véél bedrijven problemen met de krapte op de arbeidsmarkt. Het is lastig om goed gekwalificeerd personeel te vinden dat in loondienst de werkzaamheden wil verrichten. Hierdoor voelen de bedrijven zich gedwongen om dit soort constructies aan te gaan, ondanks dat er in de praktijk sprake is van een dienstbetrekking. 

Veel bedrijven beseffen dat hun overeenkomsten met ZZP’ers niet volledig voldoen aan de wettelijke eisen, maar zien geen geschikt alternatief. Aan de belastingdienst is het de schone taak om toezicht te houden én waar nodig te handhaven, zonder dat er sprake zal zijn van marktverstoring.