Groeiende aantal ZZP’ers een bedreiging voor het sociale stelsel?

door onze redactie

Arbeidssocioloog Fabian Dekker en TNO-onderzoeker Sarike Verbiest stellen dat het oprukkende aantal ZZP’ers en flexwerkers zorgen voor het ondermijnen van de sociale voorzieningen. Zij vrezen dat dit voor problemen met betrekking tot de vulgraad van de schatkist zal zorgen omdat steeds minder werkenden meebetalen aan sociale zekerheden en pensioenen.
Dit artikel in het kort:

  • Dekker en Verbiest zijn van mening dat het groeiende aantal ZZP’ers ten koste gaat van het sociale stelsel.
  • De uitzendbranche heeft een soortgelijke mening en spreekt over “een ZZP economie”
  • De vrees bestaat dat de schatkist onvoldoende wordt aangevuld door deze beweging

Dekker en Verbiest spreken hun vrees uit in een reactie op recente cijfers die het Centraal Bureau voor Statistiek heeft gepubliceerd over het fors groeiende aantal ZZP’ers en flexwerkers. Het CBS meldde recentelijk dat het aantal flexwerkers en ZZP’ers in de laatste vijftien jaar bijna verdubbeld is. Dekker en Verbiest gebruiken de termen “het uithollen van het sociale stelsel” en “druk op de schatkist” om hun zorg uit te spreken en te benadrukken dat ZZP’er fiscale voordelen genieten.  

ZZP economie

De uitzendbranche sluit zich volledig aan bij deze mening en spreekt van een “ZZP-economie”. Uitzendorganisatie Randstad liet in het Financieel Dagblad optekenen zich zorgen te maken over de opkomst van ZZP-platforms. 


De uitzendorganisaties voelen veel concurrentie uit de hoek van de ZZP-platforms. Dit zijn digitale omgevingen waar opdrachtgevers op zoek kunnen gaan naar zelfstandig ondernemers voor werkzaamheden die ze zelf niet kunnen of willen uitvoeren. Via deze platforms kan er eenvoudig een match gevonden worden, zonder dat een uitzendorganisatie partij hierin is, zoals in het verleden vaak wél het geval was. Zowel opdrachtgevers als zelfstandigen betalen een vergoeding om gebruik te maken van dit soort ZZP-platforms maar er is géén sprake van een dienstbetrekking. Het platform is ook op geen enkele manier betrokken bij de gemaakte afspraken tussen opdrachtgever en ZZP’er. 

Groeiende aantal ZZP’ers een bedreiging voor het sociale stelsel?

Een ZZP’er is eigen ondernemer en kan dan ook volledig zelfstandig de beslissingen nemen om zichzelf te verzekeren tegen onvoorziene omstandigheden zoals arbeidsongeschiktheid, het verlies van inkomen en aansprakelijkheid. Daarnaast moet de ZZP’er zelf voor een oudedagsvoorziening zorgen. Hiervoor mag de ondernemer volledig zelf bepalen hoe hij of zij aan de opdrachten komt om een inkomen te genereren maar is ook zelf verantwoordelijk voor alle (financiële) risico’s die hierbij gelopen worden. 

Andersom is ook het geval: opdrachtgevers zijn vrij om te kiezen hoe ze aan hun personeel komen. Iedereen kan deze keuze maken en als zelfstandig ondernemer zijn of haar vak uitoefenen net als iedereen de keuze kan maken om in loondienst te werken. We maken dus zelf de keuze om gebruik te maken van het beschikbare sociale stelsel. Een groeiend aantal ZZP’ers kiest ervoor om dit niet te doen, omdat deze keuze voor iedereen vrij is.