Klant failliet, hoe nu verder

door onze redactie

De Nederlandse economie zit in een heel gunstig vaarwater, maar het kan toch voorkomen dat jouw opdrachtgever failliet gaat. Je kunt dit zien als domme pech, maar daar hoef je het niet bij te laten zitten. Wij laten zien waarom je factuur niet direct in de versnipperaar hoeft als je klant failliet is. Je bent als zzp’er niet direct kansloos, maar je moet hierbij wel een actieve houding aannemen. Daarnaast kun je altijd de BTW terugvorderen.
Dit artikel in het kort:

  • In veel gevallen kan je een faillissement van de klant aan zien komen.  
  • De rekening van een klant die failliet is gegaan is nog niet direct een oninbare factuur.
  • De curator heeft zeggenschap over de verdeling van de volledige boedel.
  • Het is mogelijk om de BTW van de openstaande rekeningen terug te vorderen.

Het kan eigenlijk iedere zzp’er overkomen: Je begint een samenwerking waar je veel vertrouwen in hebt. De opdrachtgever blijkt echter financiële problemen te hebben. Dit is natuurlijk niet iets wat bij het sluiten van een overeenkomst zichtbaar is (soms is de opdrachtgever zich hier zelf nauwelijks van bewust), maar waar je later op een soms pijnlijke manier achter komt. Veel zzp’ers weten niet welke stappen ze in die situatie kunnen zetten. In veel gevallen verdwijnt de factuur op de stapel van oninbare facturen of zelfs in de versnipperaar, maar dat is niet de juiste plek hiervoor. 

Signalen die kunnen duiden op faillissement van de klant

In veel gevallen kan een faillissement van de klant de bekende donderslag bij heldere hemel zijn. Dit zie je dan als zzp’er niet aankomen en is dan ook een volledige verrassing. In andere gevallen kun je een faillissement van je opdrachtgever wél zien aankomen. Je ziet dat vaak een “gedragsverandering” bij de klant. 

Als een klant opeens een stuk minder opdrachten heeft dan voorheen het geval was, een eerdere opdracht zonder opgave van reden herziet en kiest voor de goedkopere optie, uit het niets klachten heeft over een geleverde dienst of helemaal niets meer van zich laat horen, kan dit een teken zijn dat er financiële problemen zijn. Het is verstandig om deze signalen serieus te nemen. Dit kan duiden op een faillissement van de klant. 

Hoe je er als zzp’er achter komt dat een opdrachtgever failliet is

Niet iedere opdrachtgever zal de moeite doen om contact op te nemen om aan te geven dat hij of zij failliet is gegaan. Vaak moet je dat via andere bronnen vernemen. Je kunt dit echter wel nagaan op de website van De Rechtspraak. Je komt dan in het Centraal Insolventieregister. Dit register bevat gegevens van faillissementen, surseances van betaling en schuldsaneringen van natuurlijke personen. 

Daarnaast kun je het uittreksel van de Kamer van Koophandel raadplegen. Hier vind je informatie over welke partij aangesteld is als curator (de bewindvoerder). Dit is de persoon die door de rechter is aangewezen om het beheer te voeren over de bezittingen van je opdrachtgever. In veel gevallen is dit een advocaat die zich bezig houdt met faillissementsrecht (ook wel insolventierecht genoemd, het Latijnse “solvere” betekent “betalen”).        

Gespecificeerde vordering indienen om op de failliet terecht te komen

Er is één ding wat je als zzp’er zeker niet moet doen als je opdrachtgever failliet is en dat is afwachten tot de curator contact met jou opneemt. Dat gebeurt immers zeker niet altijd. Het is belangrijk dat je, zo spoedig mogelijk nadat je erachter bent gekomen dat er sprake is van een faillissement, een gespecificeerde vordering indient bij die curator. Dit wordt “indienen ter verificatie” genoemd. De curator maakt op basis hiervan een lijst van “de failliet”, de schuldeisers van de gefailleerde. 

Ook al zou je de eerste zijn die een vordering indient bij de curator, je factuur zal niet bovenop de stapel blijven liggen. De Belastingdienst, UWV, de bank en eventuele werknemers hebben voorrang. Daarna(ast) wordt het salaris van de curator ook uit de inboedel gehaald. 


Wat kun je als zzp’er doen als de opdrachtgever failliet is?

De curator zal even de tijd nodig hebben om de boedel op (letterlijke) waarde in te schatten en vast te stellen of er mogelijkheden zijn om de schuldeisers uit te keren. Deze factuur zal dus niet direct oninbaar zijn. 

Bij deze boedel behoren ook eventuele spullen die aan de betreffende klant geleverd zijn. De curator heeft zeggenschap over alle spullen die op het terrein van de gefailleerde liggen. Het is belangrijk dat je kunt aantonen dat de spullen zijn geleverd onder voorbehoud van eigendom.

Als de curator inzicht heeft op de financiële situatie, kan hij of zij je inzicht geven of je nog een kans maakt om in aanmerking te komen op uitbetaling van je factuur. In veel gevallen kan de curator hier vrij snel uitsluitsel over geven. 

In geval van twijfel kan je uitgenodigd worden op een verificatievergadering, waar je de kans krijgt om je positie als schuldeiser te verdedigen. Deze gang van zaken karakteriseert de rol van de zzp’er (schuldeiser) in deze situatie. Het enige wat je als zzp’er zelf kunt doen als de opdrachtgever failliet is, is actief achter je inkomsten aan gaan. Veel curatoren zullen immers niet de moeite doen om met jou contact op te nemen.  

Klant failliet bij lopende overeenkomsten

Er kan ook sprake zijn van een lopende overeenkomst. Als je als zzp’er doorlopend zaken deed met een partner die failliet is geraakt, wil dat niet zeggen dat de overeenkomst hierdoor automatisch gestopt is. Een faillietverklaring heeft géén gevolgen voor lopende wederkerige overeenkomsten. Dit wil zeggen dat verplichtingen uit dit soort overeenkomsten, door beide partijen moeten worden nagekomen. 

De curator zal echter beoordelen of wenselijk en mogelijk is om deze overeenkomst na te komen. In de praktijk zal de curator alleen uitvoering van de overeenkomst eisen als dat in belang van de boedel is. De belangen van de zzp’er spelen hierbij een ondergeschikte rol.  

BTW vorderen als opdrachtgever failliet is gegaan 

Als de curator je kan bevestigen dat je géén kans maakt op uitkering van je factuur en eventuele lopende overeenkomsten ontbonden zijn kun je weinig anders doen dan de BTW van deze factuur bij de fiscus terugvorderen. Hiermee heb je niet het volle bedrag terug, maar in ieder geval wel een deel. Je factuur hoeft dus niet direct de versnipperaar in als je klant failliet is, maar zal weinig voldoening geven. Die euro kan maar één keer uitgegeven worden.