Mijn grootste fout ooit: in vaste dienst gegaan

door Henk Hanssen

Zelfs de meest overtuigde zelfstandige kan in de verleiding worden gebracht. Door een glimmende leasebak. Een vast inkomen. Invloed. Macht. Collega’s! Geboren freelancer Henk Hanssen accepteerde een voorstel dat hij niet kon weigeren. En werd gewurgd in de kantoorjungle.
Dit artikel in het kort:

  • Het kabinet wil het verschil tussen zelfstandigen en werknemers verkleinen maar ziet daarbij iets cruciaals over het hoofd.
  • Veel zzp’ers gedijen helemaal niet in een van negen-tot-vijf-omgeving. Geboren freelancer Henk Hanssen vertelt hoe hij stikte nadat hij een vaste baan accepteerde.

Aan het infuus van de bladendokter

De grootste fout die ik tot op heden in mijn werkend leven heb gemaakt, is in vaste dienst gaan.  Halverwege de jaren negentig werkte ik als freelance-journalist onder meer voor Panorama. De oplage van het eens zo grote ‘venster op de wereld’ kalfde geleidelijk af. Het weekblad lag al geruime tijd aan het infuus van bladendokter Rob van Vuure. Toen hij naar een andere patiënt werd geroepen, wilde hij nieuw bloed in de staf die hij achter zou laten: of ik zin had in een rol als chef- en later adjunct-hoofdredacteur? 

Slangenkuil met anaconda’s

Ik kwam graag op de redactie in Haarlem. Ik was ook blij als ik er weer weg ging. Het smeden van nieuwe plannen ontaardde er steevast in geroddel en gekonkel. Het was een slangenkuil. ‘De anaconda’s en groene mamba’s zijn hier groter dan ik heb gezien tijdens alle keren dat ik aan de Camel Trophy meedeed,’ luidde de vaste grap van verslaggever Rolf Stallinga. ‘En ik doorkruiste heel Borneo, Amazone én Nieuw-Guinea, dus dan weet je het wel.’

Korte metten

Van Vuure hief geruststellend zijn hand op. Henk, met dat gedoe heb ik korte metten gemaakt. Kan ik op je rekenen? Ik mocht Van Vuure. Hij was aimabel. Straight. Had een sprankelende lenige geest die met zachte stem tot uitdrukking kwam – elk woord raak. Een slangenkuilbezweerder. Ik stemde ermee in. Na vijftien jaar freelancen zette ik een handtekening onder een arbeidscontract dat me voor veertig uur in de week veroordeelde tot een kantoortuin in Schalkwijk, een naargeestige jarenzestigwijk. 

Individueel consult

Samen met een paar collega’s zou ik het gezicht van een van ’s lands meest gelezen bladen gaan bepalen. Eindelijk zou ik aan de andere kant van het bureau zitten. Knopen doorhakken. Specials samenstellen. Coverkreten bedenken. Eindelijk… Wat nu, Henk? Twee dagen na mijn met koffie en appeltaart omlijstte start, zat ik weer tegenover Van Vuure. Individueel consult. ‘Er zijn twee heren die zich door mij gepasseerd voelen, Rob. Ze zeggen dat jij hen beloften hebt gedaan.’ 


Boerenkoolboerinnen

Op het prikbord achter de bladendokter hingen allerlei schetsen. Bied mee op bed van Tatjana. Naakt, de ex van Gullit. 11 blote boerenkoolboerinnen. ‘Wat denk je daarvan?’ vroeg hij retorisch. ‘Let wel, negen boerinnen, hé. Zet nooit een even getal op de cover. Tien is bedacht, negen of elf is écht.’ We zaten een etage hoger. Rob was inmiddels Playboy van een gewisse dood aan het redden. ‘Allemaal kinnesinne,’ zei hij nadat ik mijn verhaal had gedaan. ‘Laat iedereen nou gewoon zijn stinkende best voor dat prachtblad blijven doen, dan komen we ook daar wel weer uit.’ Not.

Zwarte lijst

De twee heren ontpopten zich als boa constrictors en wurgden me langzaam doch effectief door een stroom geruchten te verspreiden. Een misdaadverslaggever met een onberispelijke reputatie sprak me verontrust aan: ‘Ik hoor dat ik op jouw zwarte lijst sta. Zodra jij de kans krijgt, ga je mij eruit werken. Waar of niet?’ Een ander vroeg waarom ik de onkostendeclaratie van zijn reis naar Sarajevo – die ik allang met een paraaf had doorgestuurd – tot twee nullen achter de komma had nagerekend. ‘Er ligt een print met allerlei vraagtekens op mijn bureau. Vertrouw je me soms niet?’ 

Scared face

Mijn plek op het kantoor dat ik op de Oudezijds Achterburgwal met een stel andere freelancers deelde, was nog beschikbaar. Op een ochtend zeven maanden na mijn aanstelling riep ik de redactie bijeen. Koffie, geen appeltaart, wel een speech. ‘Je verdween, schurend met de rug tegen de muur, in het wilde weg schietend op doelen die je nooit kon raken,’ zei Stallinga. ‘Je vertrok met een scared face, niet als Scarface.’

Iraanse militia

Dát had die gelouterde observator goed gezien. Ik werd bedreigd door Lepe Harry, doorkruiste Madagascar met een aftandse stoomtrein, trok opium rokend door de Gouden Driekhoek, galoppeerde op een schonkige kameel door de Sinaï en zag in een achterafhotel in Beiroet de lopen van vijf Kalashnikovs mijn richting indraaien toen ik per ongeluk op de etage van een Iraanse militie uit de lift stapte. Handdoek om, zwembroek aan: ‘Is this not the poolbar?’ Maar de kantoorjungle van een vaste baan? Die overleef ik niet. ‘Nou, wat denk je? 9 of 11 blote boerenkoolboerinnen?’

Henk Hanssen

Henk Hanssen is journalist en schrijver van fictie- en non-fictieboeken. Hij studeerde aan de School voor de Journalistiek en de Filmacademie. Hanssen werkt(e) voor diverse opdrachtgevers waaronder De Zaak, Men’s Health, ANWB, ING bank en ZZPInside waarvan hij hoofdredacteur is.

Volg Henk Hanssen op: