ZZP’ers in financiële moeilijkheden kunnen vaak niet bij de gemeente terecht

door onze redactie

ZZP’ers die, om wat voor reden dan ook, in financiële moeilijkheden geraakt zijn hebben geen idee waar ze terecht kunnen. Veel gemeentelijke instanties waar ze terecht zouden moeten kunnen in deze situaties houden hun loket immers gesloten. Veel ambtenaren kunnen de ZZP’ers zelf geen passend advies geven waar ze wél terecht kunnen met hun problemen.

Gemeenten hebben de plicht om mensen met schulden te helpen, maar in de praktijk pakt dit voor ZZP’ers vaak anders uit. Uit een onderzoek dat vorig jaar in opdracht van het ministerie van sociale zaken en werkgelegenheid is uitgevoerd, bleek dat vier van de tien gemeenten een schuldhulpverlening aan ZZP’ers weigert. Dat deze situatie nog niet beter is geworden bleek uit een rondgang die dagblad Trouw maakte langs de branchevereniging voor schuldhulpverlening NVVK, ZZP Nederland en branchevereniging van sociale diensten Divosa. 

Waar kun je als ZZP’er in financiële moeilijkheden terecht?

Als je als ZZP’er in financiële moeilijkheden terecht bent gekomen, zou je bij je gemeente terecht moeten kunnen voor hulpverlening. De wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening (WGS) schrijft immers voor dat niemand mag worden uitgesloten van schuldhulpverlening. Uit de praktijk blijkt dat deze wet in sommige gemeenten op een andere manier wordt toegepast dan voorgeschreven. ZZP’ers in financiële moeilijkheden worden in dat geval bij het gemeentelijk loket weggestuurd omdat ze volgens de gemeente niet onder de WGS vallen. De reden hiervoor is dat de ZZP’er ten onrechte wordt gezien als bedrijf en niet als privé persoon. Volgens de betreffende gemeente komen ZZP’ers wél in aanmerking voor deze hulp als ze hun bedrijf hebben opgezegd. 

De keuze om afstand te doen van het bedrijf is voor veel ZZP’ers niet de meest gunstige keuze. Hierdoor kunnen deze zelfstandigen juist nog dieper in de financiële problemen komen. Bij beëindiging van het bedrijf zal immers een afrekening van de fiscus volgen, moet de BTW worden afgedragen en zal de boekhouder of accountant ook diens laatste factuur sturen. Alleen al om die reden zou het beter zijn als de ZZP’er “gewoon” gebruik kan maken van de wet die hierin voorziet.

Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 


De verschillende aanpak die de gemeenten met betrekking tot het toepassen van de wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening voor ZZP’ers hanteren, komt waarschijnlijk doordat deze zelfstandigen ook van een andere regeling gebruik kunnen maken. De gemeentelijke ambtenaren komen dus vaak in verwarring met een andere regeling, namelijk de BBZ. Het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen biedt namelijk een kredietverstrekking of een lening voor levensonderhoud aan ondernemers die een bedrijf hebben dat nog wél levensvatbaar is. 

Ontbrekende kennis van ZZP’ers bij financiële moeilijkheden

Bij ZZP’ers in financiële moeilijkheden ontbreekt vaak de kennis waar ze terecht kunnen. Volgens onderzoek van stichting ZZP Nederland weet bijna 80% van de ZZP’ers niet van het bestaan van de Bbz af. Het onderzoek wees verder uit dat slechts 10% van de zelfstandigen zonder personeel weten wanneer ze kunnen terugvallen op deze regeling en wat de voorwaarden hiervan zijn. 

Daarnaast is het nog maar de vraag of deze regeling toereikend is. De gemiddelde schuld van de in geldnood verkerende ondernemer is veel hoger dan het bedrag dat de Bbz kan opvangen. Uit het onderzoek kwam immers naar voren dat de gemiddelde schuld ongeveer 120.000 euro ligt. In dat geval is een gemeentelijke schuldhulpverlening alsnog noodzakelijk. 

Door de ontbrekende kennis van ZZP’ers bij financiële moeilijkheden lopen de schulden vaak erg hoog op en wordt het bezoek aan de gemeente gezien als laatste redmiddel. De praktijk wijst echter uit dat de situatie in dat geval al vaak moeilijk te overzien is en ingrijpende (financiële en persoonlijke) gevolgen heeft. Mede daarom is het van belang dat het loket in zo’n situatie open blijft, ook voor de ZZP’er.